Reageren?

Didactiek en pedagogie?

Als de levensbeschouwelijke achtergronden van steineronderwijs al slecht zichtbaar zijn, met de didactiek of onderwijskunde is het niet minder erg gesteld. Mijn ervaring is dat slechts weinig mensen in steinerscholen op de hoogte zijn van didactiek. De scholen beroepen zich voornamelijk op wat Steiner enkele dagen voordat in september 1919 de eerste steinerschool werd geopend als pedagogische, didactische en praktische aanwijzingen aan de toenmalige leraren heeft meegegeven. We hebben het dan over een veertigtal door Steiner gehouden voordrachten die later in boekvorm zijn verschenen (zie onder). Deze aanwijzingen, die zowat alles behelzen wat Steiner over onderwijs wist te vertellen, zijn in weinig te vergelijken met wat tegenwoordig onder onderwijskunde wordt verstaan. Eerder zou men ze filosofische beschouwingen over onderwijs kunnen noemen, waarvan de concrete uitwerking zich beperkt tot een aantal bruikbare voorbeelden. Het handjevol aangereikte ideeën, gecombineerd met de talloze uitweidingen naar niet relevante onderwerpen, verraden Steiners gebrek aan een op onderwijs toegespitste theoretische achtergrond waarin zijn eigen ideeën kunnen worden gekaderd. Het is tekenend voor de geringe mate waarin Steiner zich verdiept heeft in onderwijs dat in zijn omvangrijke oeuvre van meer dan dertig zelfgeschreven boeken slechts één geschrift, een bescheiden essay over opvoeding en onderwijs, is terug te vinden [1].
Wie verwondert het dat onderwijs op zwakke onderwijskundige basis een grote hoeveelheid problemen met zich meebrengt?

[1] R. Steiner, De opvoeding van het kind in het licht van de antroposofie – een essay uit 1907, Vrij Geestesleven 1992