Reageren?

Euritmie


Euritmie, een op aangeven van Rudolf Steiner ontwikkelde nieuwe bewegingskunst, is waarschijnlijk een van de meest eigenaardige vakken in de steinerschool. Euritmie heeft veel weg van klassiek ballet, maar lijkt door de minder beweeglijke uitvoering op een bewegingskunst voor op rust gestelde balletdansers. Opvallend zijn de kleurrijke lange gewaden en sluiers van de dansers (euritmisten). Er wordt met euritmie in de kleuterklassen begonnen en dit wordt doorgezet tot in de hoogste klassen.

Euritmie kent zowel een kunstzinnige, een pedagogische als een therapeutische toepassing. Volgens Steiner is euritmie in eerste instantie kunstzinnig, maar levert het therapeutisch element in de schoolpraktijk evenwel zijn voordelen op.

‘…Pedagogische euritmie wordt, zoals gezegd klassikaal gegeven. Euritmie heeft echter niet alleen een pedagogische waarde. Zij kan ook een therapeutische werking voor individuele leerlingen hebben. In enkele vrije scholen wordt dan ook bij individuele leer- of ontwikkelingsproblemen euritmietherapie aangeboden of aangeraden. Deze problemen kunnen liggen op het lichamelijke vlak, maar ook op het gebied van de innerlijke ontwikkeling … De euritmisten die in vrije scholen werken hebben in ieder geval een vierjarige euritmieopleiding op hbo-niveau gevolgd. De euritmietherapeut heeft daarna een aanvullende opleiding gevolgd van anderhalf jaar om zich te bekwamen in de oefeningen die gericht zijn op specifieke ziektebeelden of ontwikkelingsstoornissen…’[1]

Euritmie wordt als een van de belangrijkste vakken van de steinerschool gezien. Bij Steiner ging het zo dat wie niet wilde meedoen de school moest verlaten. Voor wie niet meedanste, deden de spreekwoordelijke poppetjes dat wel. Dit heeft onder andere te maken met de overtuiging dat met de euritmie kan worden gewerkt aan de vorming van de wezensdelen van het kind. Steiner drukte zijn leraren dan ook op het hart dat ‘met waldorfschoolpedagogie euritmie in het onderwijs glijdt, die uiteenvalt in tooneuritmie en spraakeuritmie. Met de tooneuritmie worden bij het kind die bewegingen opgeroepen die de vormen van het astraallichaam aanspreken. Met de spraakeuritmie worden vormen van de Ik-organisatie opgeroepen. Met de vorming van de zielsmens wordt bewust gewerkt wanneer daar het fysieke voor wordt gedaan en tooneuritmie wordt bedreven. Aan de vorming van de geestmens wordt bewust gewerkt wanneer daar het fysieke voor wordt gedaan in de spraakeuritmie’. [2]

Steinerschoolleerlingen, maar ook hun ouders, zijn niet altijd overtuigd van de weldaad van euritmie. Het in vraag stellen van het nut en de werking van euritmie, laat staan haar leraren, is nog minder toepasselijk dan kritiek leveren op de problematische werking van de steinerschool. Men schopt dan tegen een heilig huisje.


Noten:

[1] Projectgroep Euritmie in de vrije school, Mijn voeten kunnen praten, mijn handen kunnen zingen, Euritmie Academie Den Haag (Hogeschool Helicon) 2004
[2] R. Steiner, Die Methodik des Lehrens und die Lebensbedingungen des Erziehens, Rudolf Steiner Verlag 1974